فاطمه هادی زاده پیربستی

فاطمه هادی زاده پیربستی

عنوان پایان‌نامه

تحلیل انتقادی توازی تصویری در مجموعه داستان های جایی یگر و دو دنیا گلی ترقی و نیمه تاریک ماه و رمان بره گمشده راعی هوشنگ گلشیری



    دانشجو فاطمه هادی زاده پیربستی در تاریخ ۳۰ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ۱۲:۰۰ ، به راهنمایی ، پایان نامه با عنوان "تحلیل انتقادی توازی تصویری در مجموعه داستان های جایی یگر و دو دنیا گلی ترقی و نیمه تاریک ماه و رمان بره گمشده راعی هوشنگ گلشیری" را دفاع نموده است.


    رشته تحصیلی
    زبان و ادبيات فارسي
    مقطع تحصیلی
    کارشناسی ارشد
    محل دفاع
    ادبیات فارسی و زبانهای خارجی
    شماره ساختمان محل ارائه
    ۱۷
    نام کلاس محل ارائه
    کلاس ۲۰۷[۲۰۲۰۷]
    شماره کلاس محل ارائه
    ۳۰۷
    تاریخ دفاع
    ۳۰ شهریور ۱۴۰۴
    ساعت دفاع
    ۱۲:۰۰

    چکیده

    در داستان­ها به­ویژه داستان­های مدرن ارتباط تنگاتنگی میان شگردهای بلاغی و متن داستان وجود دارد. توازی تصویری که شکل گسترش­یافتة اسلوب معادله در نثر فارسی است، یکی از شگردهای مهم بلاغی و هنری در روایت داستانی است که از طریق ایجاد تقارن میان تصاویر، به تقویت ساختار متن، برجسته‌سازی معنا و افزایش تأثیرگذاری اثر کمک می‌کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی جایگاه و کارکرد توازی تصویری در آثار «نیمة تاریک ماه» و «برة گمشدة راعی» هوشنگ گلشیری، و «دو دنیا» و «جایی دیگر» گلی ترقی، انجام شده است. منظور از مؤلفه­های توازی تصویری این است که در داستان چه رویدادهای موازی­ای در جریان است که برای القای مضمون داستان می­تواند کمک­کننده باشد. این کنش­های داستانی موازی، پی­رنگ داستان را غنی و تأثیرگذار می­کند. نمونه­های شاخص توازی تصویری، از آثار نام برده استخراج شده و به روش تحلیل کیفی مورد بررسی قرار گرفته­اند. دستاوردهای پژوهش نشان می­دهد با توجه به این­که در داستان مدرن بر خلاف رئالیسم، به صورت صریح دربارة مضمون سخن گفته نمی­شود، از طریق تکنیک توازی تصویری می­توان خوانشی جدید از متن ارائه داد و دلالت­های معنایی نهفته در داستان را جست­و­جو کرد. این تکنیک یک نوع نقد فرمالیستی محسوب می­شود که با کنار گذاشتن نیت مؤلف، روی متن تمرکز می­شود و معنا را نه از طریق محتوا، بلکه از طریق ساختار داستان منتقل می­کند. گلشیری از توازی تصویری بیشتر برای برجسته‌سازی تقابل‌های معنایی، بحران‌های وجودی شخصیت­ها و پیچیدگی‌های ذهنی آنان بهره می‌گیرد. در مقابل، گلی ترقی با استفاده از توازی تصویری، بر پیوند میان گذشته و حال، بازآفرینی خاطره‌ها، تقویت لحن نوستالژیک و آشکار کردن ناخودآگاه شخصیت داستان‌های خود تأکید می‌کند. توازی تصویری در آثار منتخب گلشیری و ترقی، راهبردی بنیادین برای تعمیق درون­مایة داستان است. بهره‌گیری خلاقان? این دو نویسنده از این شگرد، بیانگر ظرفیت‌های داستان‌نویسی معاصر فارسی در عرصة تصویرپردازی و معنا‌آفرینی است. این پژوهش می­تواند راهی تازه برای تحلیل متون داستانی معاصر فارسی ارائه کند و سهمی در گسترش بلاغت نوین داشته باشد.

       کلیدواژگان: داستان مدرن، توازی تصویری، نیمة تاریک ماه، برة گمشدة راعی، دو دنیا، جایی دیگر

      

    Abstract

      In stories—especially modern ones—there is a close interconnection between rhetorical techniques and the narrative text. Imagistic parallelism, which is an extended form of the stylistic device known as analogy in Persian prose, is one of the most important rhetorical and artistic techniques in storytelling. By creating symmetry between images, it reinforces the structure of the text, highlights meaning, and enhances the impact of the narrative.

    The present study aims to examine the status and function of imagistic parallelism in The Dark Half of the Moon and The Shepherd’s Lost Lamb by Houshang Golshiri, as well as in Two Worlds and Somewhere Else by Goli Taraghi. By imagistic parallelism, we mean the parallel events in the narrative that contribute to conveying the story’s theme. Such parallel narrative actions enrich the plot and increase its effectiveness.

    Representative instances of imagistic parallelism have been extracted from the selected works and analyzed through a qualitative method. The findings reveal that, since in modern fiction—unlike realism—the theme is not stated explicitly, imagistic parallelism provides a new way of reading the text and uncovering its hidden semantic implications. This technique can be regarded as a form of formalist criticism which, by setting aside the author’s intention, focuses on the text itself and conveys meaning through narrative structure rather than content.

    Golshiri employs imagistic parallelism mainly to emphasize semantic contrasts, existential crises, and the mental complexities of his characters. In contrast, Taraghi uses this technique to highlight the connection between past and present, the recreation of memories, the strengthening of a nostalgic tone, and the revelation of her characters’ unconscious.

    Thus, imagistic parallelism in the selected works of Golshiri and Taraghi serves as a fundamental strategy for deepening the theme of the story. Their creative use of this technique illustrates the capacity of contemporary Persian fiction in the realm of imagery and meaning-making. This research can open a new path for analyzing contemporary Persian narratives and contribute to the expansion of modern rhetoric.

    Keywords: Modern fiction, Imagistic parallelism, The Dark Half of the Moon, The Shepherd’s Lost Lamb, Two Worlds, Somewhere Else