لاله مولائی
وجهیت و فرایند ره یاری: رویکرد نشانه معناشناسی گفتمان
- دانشجو
- لاله مولائی
- استاد راهنما
- حمیدرضا شعیری
- استاد مشاور
- زری سعیدی طلب
- استاد داور
- راحله گندمکار, ارسلان گلفام, مجتبی منشی زاده
- رشته تحصیلی
- زبان شناسي
- مقطع تحصیلی
- دکتری تخصصی PhD
- تاریخ دفاع
- ۰۴ شهریور ۱۴۰۴
- ساعت دفاع
- چکیده
-
عمل نشانهشناختی میتواند به ابزاری برای توانمندسازی شخصی تبدیل شود. از سویی دیگر، یکی از اهداف رهیاری افزایش توانمندی و تسهیل یادگیری تجربی برای رسیدن به تواناییهایی آیندهمدار است. با این حال، در سطح کلان، تعامل ترارشتهای و بیناحرفهای میان نشانهشناسی، زبانشناسی و رهیاری (و سایر حرفههای یاریگری مانند هدایتگری) و در سطح خرد، نقش کاربست افعال وجهی (بهنمایندگی از وجهیت) در فرایند رهیاری با رویکرد نشانهشناسی گفتمان فونتنی بهصورت نظاممند در زبان فارسی تا پیش از سال ۱۳۶۹ مطرح و بررسی نشده بود. در پاسخ به این خلأ، بهمنظور بسترسازی/شاخصسازی/پیشینهسازی برای رفع مسئلة پیشگفته و مسائل مربوطه، از سال ۱۳۹۶ و پیش از تصویب پیشنهادة رسالة حاضر، پژوهشگر-رهیار پیشینهسازی، شاخصسازی، مدلسازی و طراحی ابزار مرتبط را بهطور مستقل از چارچوب رسالة حاضر آغاز کرده بود. در آن منابع و سایر آثار و فعالیتها، او افعال وجهی در تعامل با مؤلفههای متعددی ازجمله نقشونگرش، زبان/تفکر (تکهکلام، استعاره، قیاس، ضربالمثل، اصطلاحات و جز آن)، موقعیتگیری، میدان حضور، بدن، احساس، ادراک، عاطفه، زاویة دید، فضا، زمان و سایر عناصر مربوطه را از طریق ابزار، آموزشها، روشها و تکالیف ازجمله پوشة چرخ خودنوردی و پوشة خودنوردی با روزنوشت با رویکرد نشانهشناسی گفتمان فونتنی تا پیش از تصویب پیشنهادة این رساله در فرایند رهیاری (و سایر حرفههای یاریگری مانند هدایتگری) هم آموزش داده و هم ارزیابی کرد. آن آثار، مدلسازیها، فعالیتها و آموزشها ازجمله (مولائی، ۱۴۰۰ج، ۱۴۰۰د، [۱۴۰۰] ۱۴۰۲، ۱۴۰۱ج و ۱۴۰۲ه) شامل مقالهها، کتابها، کارگاهها، آموزشها و پوشهها، پایههای مفهومی و چارچوب اکتشافی این پژوهش را شکل دادهاند. رسالة حاضر با تکیه بر بهکارگیری همان چارچوب و مدل مفهومی، ابزار، آموزشها، پوشهها، آثار و منابع، کماکان در سطح کلان، بر تعامل ترارشتهای و بیناحرفهای میان نشانهشناسی، زبانشناسی و رهیاری (و سایر حرفههای یاریگری مانند هدایتگری) استوار بوده و در سطح خرد، بر بررسی عمیقتر و گستردهتر نقش کاربست افعال وجهی (بهنمایندگی از وجهیت) در فرایند رهیاری با رویکرد نشانهشناسی گفتمان فونتنی، و تبیین ارتباط درونپیوستة عناصر مدل و چارچوب مفهومی پیشین پژوهشگر-رهیار متمرکز است.
هدف این بود از طریق کاربست همان مدل و چارچوب مفهومی با اجرای فرایند رهیاری مبتنی بر افعال وجهی، نقشونگرش و سایر مؤلفههای پیشگفته از رویکرد نشانهشناسی گفتمان بتوان وضعیت توانش و کنش افراد (و سازمانها) در زندگی واقعی و روزمره در سطوح زندگی شخصی، تحصیلی و حرفهای را نشان داده و در صورت امکان، تغییر داد. بدین منظور، در این رساله، دو گروه مجموعاً ششنفره از دانشجویان و رهیاران از زنان ساکن شهر تهران با دامنة سنی بین ۲۰ تا ۴۰ سال انتخاب شدند: گروه دانشجویان، از طریق نمونهگیری هدفمند؛ گروه رهیاران، از طریق نمونهگیری دردسترس و هدفمند. شرکتکنندگان طی حدوداً دو سال و دو مرحله تحت فرایند رهیاری (و آموزش و سایر حرفههای یاریگری مانند هدایتگری) با رویکرد نشانهشناسی قرار گرفتند. پژوهش حاضر از روششناسی کیفی و موردی طی یک مطالعة طولی، دومرحلهای، برساختگرا و تفسیری و از تحلیل مضمون بازتابی و استقرایی براون و کلارک بهعنوان روش اصلی تحلیل دادهها استفاده کرده و بخش مهمی از مطالعه بر رویکرد خودمردمنگاری دانشگاهی و فراخوانشی (برانگیزنده) استوار است؛ بهگونهای که نقش فعال پژوهشگر-رهیار، تجربههای زیسته و مداخلهگری او بهعنوان دادههای پژوهش لازم است. با توجه به روش تحلیل مضمون بازتابی و خاصیت مشارکتی، تعاملی و در ساختگرایی میان شرکتکنندگان و پژوهشگر-رهیار در این پژوهش، در اغلب موارد ما شاهد عبارت پژوهشگر-رهیار و آثار و فعالیتهای وی در جایگاه فاعل جمله، ضمیر اولشخصمفرد و استفاده از جهت معلوم فعل هستیم. ابزار گردآوری دادههای مورداستفاده در این پژوهش همان موارد طراحیشده، معرفیشده و استفادهشده در آثار و فعالیتهای پیشین پژوهشگر-رهیار تا پیش از تصویب پیشنهادة رسالة حاضر بودند که ازجمله به این موارد میتوان اشاره کرد: جلسات انفرادی رهیاری؛ جلسات آموزشی-تربیتی گروهی؛ پوشة چرخ خودنوردی؛ پوشة خودنوردی
کلیدواژهها: رهیاری/کوچینگ، نشانهشناسی، وجهیت، افعال وجهی، نقشونگرش، زبانشناسی،
گفتمان، تغییر و تحول - Abstract
-
The semiotic act can be transformed into a tool for personal empowerment. On the other hand, one of the objectives of coaching is to enhance capability and facilitate periential learning in order to achieve future-oriented competencies. However, at the macro level, interdisciplinary and interprofessional interaction among semiotics, linguistics, and coaching (as well as other helping professions such as mentoring), and at the micro level, the role of modal verbs (representing modality) in the coaching process through the lens of Fontanille's The Semiotics of Discourse, had not been systematically introduced and examined in Persian prior to ۲۰۱۷. In response to this gap, and for the purpose of groundwork, indicator-setting, and historicizing to address the forementioned issue and related matters, since ۲۰۱۷ and before the approval of the present dissertation proposal, the researcher-coach had independently begun istoricizing, indicator-setting, modeling, and designing related tools, separate from the framework of the present dissertation.In those sources and other works and activities, she examined modal verbs in interaction with multiple components, including roles/attitudes, language/thought (catchphrases, metaphors, analogies, proverbs, idioms, etc.), positioning, field presence, body, sensation, perception, emotion, viewpoint, space, time, and other relevant elements through tools, trainings, methods, and assignments, including the Khodnavardi Wheel and the Khodnavardi with Journaling, using the approach of Fontanille's The Semiotics of Discourse prior to the approval of this dissertation proposal, both teaching and evaluating them in the coaching process (and other helping professions such as mentoring). Those works, models, activities, and trainings comprising articles, books,workshops, trainings, and portfolios, formed the conceptual foundations and exploratory framework of this research. The present dissertation, relying on the application of the same framework, conceptual model, tools, trainings, portfolios, works, and sources, continues, at the macro level, to focus on interdisciplinary andinterprofessional interaction among semiotics, linguistics, and coaching (and other helping professions such as mentoring), and at the micro level, on a deeper and broader investigation of the role of modal verb usage (representing modality) in the coaching process using Fontanille's The Semiotics of Discourse, and on elucidating the interrelatedness of the elements of the researcher-coach’s prior conceptual model and framework. The aim was to demonstrate and, if possible, modify the competence and performance of individuals (and organizations) in real-life and everyday contexts at personal, academic, and professional levels, through the application of the same model and conceptual framework in a coaching process based on modal verbs, roles/attitudes, and other aforementioned components from the perspective of discourse semiotics.To this end, in this dissertation, two groups totaling six participants—female students and coaches residing in Tehran, aged ۲۰ to ۵۰—were selected: the student group through purposive sampling; the coach group through accessible and purposive sampling. Participants underwent a coaching process (and training and other helping professions such as mentoring) with a semiotic approach over approximately two years and in two phases. The present study employed a qualitative and case-study methodology in a longitudinal, two-phase, constructivist, and interpretive study, using reflective and inductive thematic analysis according to Braun and Clarke as the primary method of data analysis. A significant part of the study relied on an academic autoethnographic and evocative approach, wherein the active role of the researcher-coach, their lived experiences, and interventions were necessary as research data. Given the nature of reflective thematic analysis and the participatory, interactive, and constructivist characteristics between participants and the researcher-coach, in most cases, we observe the terms “researcher-coach” and “her works and activities” functioning as sentence subjects, in the first-person singular, and in active voice. The data collection tools used in this research were the same as those designed, introduced, and employed in the researcher-coach’s prior works and activities before the approval of this dissertation proposal, including: individual coaching sessio group educational- training sessio the Khodnavardi Wheel; the Khodnavardi with Journaling; educational-training worksho semi-structured interviews; interventions, teaching, observations, and follow-ups within and between sessions by the resea